Patients & family

Kanker anders behandelen

Omdat uw levenskwaliteit voor en na de behandeling telt

Elke dag stelt IBA alles in het werk, samen met uw klinische partners, om de grenzen van kankerbehandeling te verleggen. Maar we weten ook hoe zwaar het is voor de patiënten om de juiste beslissingen te nemen wanneer ze geconfronteeerd worden met zo'n moeilijke situatie. Dit is de reden waarom wij u de nodige informatie willen geven, om beter te begrijpen wat protontherapie juist inhoudt. U zal dan samen met uw arts kunnen beoordelen of het een aangewezen oplossing is voor uw diagnose.

Hou wel in het achterhoofd dat IBA geen ploeg van artsen is. Wij kunnen u geen raad geven over specifieke klinische indicaties. Maar we maakten wel een overzicht van nuttige inlichtingen en verwijzingen naar gespecialiseerde instellingen. Wij hopen dat deze inlichtingen u van nut zullen zijn en dat u over alle nodige informatie zal beschikken om de meest aangepaste behandeling te kiezen.

Hoe kan protontherapie in mijn voordeel werken?

  • Mogelijk vermindert de blootstelling van gezond weefsel aan de stralen
  • Mogelijk vermindert het risico op secundaire kankers
  • Mogelijk vermindert het risico op neveneffecten
  • Kan de levenskwaliteit tijdens en na de behandeling verbeteren
  • Een oplossing voor de behandeling van terugkerende ziektes
  • Voor complexe omstandigheden waarin traditionele radiotherapie geen optie meer is

Protontherapie wordt beschouwd als de meest geavanceerde vorm van behandeling voor een heel gamma van symptomen

Protontherapie wordt vandaag toegepast om verschillende soorten kanker te behandelen en is uitermate geschikt wanneer de behandelingsmethodes beperkt zijn of een gevaar vormen voor u als patiënt.

Pediatrisch

Protontherapie voor pediatrische kankers

Kanker behandelen met zo weinig mogelijk neveneffecten is van primordiaal belang, vooral bij kinderen. Kankercellen zijn gevoeliger voor straling omdat ze zich sneller vermenigvuldigen. Van deze eigenschap maken de artsen gebruik om kanker te behandelen. Bij kinderen in de groei bestaat gans het lichaam echter uit weefsels die zich snel vermenigvuldigen, wat ze gevoeliger maakt voor de toxiciteit  van radiotherapie. Doordat de protonen met hoge precisie kunnen toegediend worden, wordt het gezond weefsel minder bestraald en kunnen ernstige complicaties evenals neveneffecten op korte en lange termijn vermeden worden. Protontherapie is dus veelbelovend bij de behandeling van tumoren bij kinderen, in het bijzonder in de nabijheid van delicate organen zoals hersenen, ruggenmerg, ogen, hart, enz.  

Er is kanker vastgesteld bij uw kind? Download deze interessante gids voor ouders.

Hersenen

Protontherapie voor hersenkankers

Om een hersenkanker te behandelen, is vaak een combinatie van chirurgie, radiotherapie en chemotherapie nodig. Wanneer radiotherapie is aangewezen, is het van cruciaal belang om de tumor met grote precisie te behandelen, gezien deze zich naast gezond hersenweefsel, de ogen en de optische zenuwen bevindt. Vandaar dat protontherapie de keuze bij uitstek is in vergelijking met traditionele radiotherapie, want het gezonde weefsel krijgt een lagere dosis, met minder ongewenste gevolgen zoals een neurologische dysfunctie of secundaire tumoren.

Schedelbasis en wervelkolom

Protontherapie voor schedelbasis- en wervelkolomkankers

Tumoren in de schedelbasis, waaronder chordomen en chondrosarcomen, zijn bijzonder moeilijk te behandelen, omdat ze zo dicht bij kritieke structuren liggen, zoals de hersenstam, de hersenen en de hersenzenuwen en de oogzenuwen. Protontherapie is uitermate aangewezen voor dergelijke tumoren omdat ze in staat is om de stralingsdosis op gezond weefsel te minimaliseren en tegelijkertijd met precisie een hoge dosis af te leveren op de tumor. Dit leidt tot betere resultaten en minder neveneffecten. Evenzo vermindert protontherapie bij behandelingen in de nabijheid van de wervelkolom, de blootstelling van de longen aan de straling. Op deze manier worden ademhalingsproblemen en andere complicaties, die vaak het gevolg zijn van de traditionele radiotherapie, beperkt. 

Hoofd en hals

Protontherapie voor hoofd- en halskankers

Ieder jaar worden wereldwijd meer dan 600.000 mensen met hoofd- of halskanker gediagnosticeerd. Door de nabijheid van delicate organen zoals ruggenmerg, ogen, oogzenuwen, oren, speekselklieren, kaak, enz. is protontherapie uitermate geschikt voor de behandeling van deze tumoren. Protonen kunnen namelijk nauwkeuriger worden gecontroleerd dan X-stralen. Dit betekent dat er meer vermogen naar de vernietiging van de tumor gaat en minder straling naar het omliggend gezond weefsel, met als gevolg dat de risico's op secundaire effecten zoals blindheid, botletsels, slechter horen, droge mond, enz. verminderd worden.

Oog

Protontherapie voor oogkankers

Oogkanker is zeldzaam, maar kan zeer moeilijk te behandelen zijn door de nabijheid van vitale organen en kwetsbare weefsels. Omdat protonen gemakkelijker te controleren zijn dan traditionele X-stralen, kunnen ze een grote dosis straling afleveren aan de tumor zonder onnodige schade aan te richten aan het omliggende weefsel van het oog of het hoofd. Op deze manier wordt het risico op secundaire effecten verminderd. Een oogmelanoom is de meest verspreide oogtumor. Protontherapie slaagt er in om het oog en het zicht van de patiënt te behouden door de schade aan het hoornvlies, de lens, het netvlies, de fovea en de optische zenuw te beperken. Deze behandeling is ook aangewezen voor oogtumoren dicht bij de oogzenuw en de gele vlek. 

Longen

Protontherapie voor longkankers

Longkanker is wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak door kanker bij mannen. Omdat chirurgie en chemotherapie meestal niet 100% van de kankercellen kunnen elimineren, is radiotherapie een essentieel onderdeel van de behandeling. In vergelijking met de traditionele X-stralen bieden de protonen een gelijkaardige efficiëntie om de kankercellen te vernietigen en verkleinen ze tegelijk de stralingsdosis aan het hart, de gezonde long, de slokdarm en het beenmerg. Protontherapie zorgt er op die manier voor dat secundaire effecten ten gevolge van de behandeling verminderd worden, zoals longontsteking, slokdarmontsteking, vermoeidheid. Op die manier kan dus indien nodig een intensievere chemotherapie voorgeschreven worden.

Borsten

Protontherapie voor borstkanker

Ongeveer 1 op 8 vrouwen zal tijdens haar leven met borstkanker te maken krijgen. Ook al heeft  traditionele radiotherapie decennia lang geholpen om de levens van veel vrouwen te redden, toch kan dit type straling, het hart, de longen en andere organen blootstellen aan toxische dosissen. Het gevolg is een verhoogd risico van neveneffecten zoals coronaire hartziekte, littekens op de longen en andere kwaadaardige neveneffecten. Dankzij haar unieke eigenschappen maakt protontherapie het mogelijk om de straling in de gezonde weefsels en organen te verminderen. Dit is vooral belangrijk bij borstkanker aan de linkerborst, die zich dichter bij het hart bevindt, met een verhoogd risico op cardiovasculaire ziektes door de straling. 

Maag en darm

Protontherapie voor maag- en darmkankers

De behandeling van gastro-intestinale tumoren vereist vaak een combinatie van radiotherapie, chemotherapie en chirurgie. Deze kunnen moeilijk te verdragen zijn door de nabijheid van talrijke belangrijke organen in de buikholte. In sommige gevallen kan klassieke radiotherapie zelfs niet toegepast worden door een te hoog risico om gezonde omliggende weefsels te beschadigen. Voor deze patiënten kan protontherapie een efficiënte optie zijn. De protonen kunnen gecontroleerd worden met een grotere precisie zodat meer energie rechtstreeks in de tumor aangebracht wordt, waardoor de stralingsdosis in het gezonde weefsel sterk verlaagd wordt. Dit heeft als gevolg dat de patiënt minder neveneffecten ondervindt.

Prostaat

Protontherapie voor prostaatkankers

Prostaatkanker is de meest voorkomende kanker in de wereld, maar de traditionele behandeling zoals een chirurgische ingreep of radiotherapie houdt een hoog toxisch risico in. Radiotherapie kan erectiestoornissen, urine-incontinentie, rectale letsels en secundaire kankers veroorzaken. Anderzijds zorgt protontherapie voor een verlaging van het risico van overbestraling aan de gezonde omliggende organen: de protonen worden nauwkeurig op de tumor gericht. Ze bieden een uitstekende controle van de tumor, minder risico's voor de gezonde weefsels en een betere levenskwaliteit.

Gynaecologie

Protontherapie voor gynaecologische kankers

Protontherapie kan aangewezen zijn voor de behandeling van gynaecologische kankers zoals aan de baarmoederhals, het baarmoederslijmvlies, de baarmoeder, de vagina en de schaamlippen. Inderdaad, omdat protontherapie hogere dosissen straling in de tumor kan afgeven zonder de gezonde omliggende weefsels  en organen te beschadigen, zal protontherapie minder secundaire effecten op korte en lange termijn veroorzaken, in het bijzonder in de dunne darm, de dikke darm, de blaas, de nieren en het bekkenbeenmerg. Hierdoor wordt de impact op de urinaire en intestinale functies sterk verminderd in vergelijking met klassieke radiotherapie. Protonen helpen ook om de hormonale functie bij jonge vrouwen te sparen door de eierstokken te behouden.

Herbestralen

Protontherapie voor herbestraling

Wanneer een deel van het lichaam voor de tweede keer bestraald wordt, stijgt het risico op neveneffecten op korte en lange termijn, door de stijgende toxiciteit van de stralingen. In tegenstelling tot de traditionele radiotherapie zijn protonen in staat om een grotere dosis straling direct in de tumor aan te brengen en het gezonde omliggende weefsel te sparen. Dit betekent dat protontherapie kan gebruikt worden voor de herbestraling van bijna eender welke tumor. Door de precisie van de protonstralen wordt de blootstelling van het rondomliggend gezond weefsel aan de straling beperkt. Dit kan leiden tot betere resultaten voor patiënten die hervallen en vroeger al een radiotherapiebehandeling kregen. 

Ander

Protontherapie voor andere kankers

Protontherapie is de beste behandeling voor tal van andere kankerindicaties, zoals botkanker, huidkanker, alvleesklierkanker, leverkanker, lymfoom, enz. Elke patiënt die getroffen is door een tumor in de nabijheid van gevoelige weefsels of organen kan dit type behandeling krijgen. De protonen kunnen de gewenste dosis nauwkeurig toedienen aan de tumor en het gezond weefsel rondom sparen. Zo kan bijvoorbeeld een lymfoom op verschillende plaatsen in het lichaam opduiken, met inbegrip van de belangrijkste organen zoals de longen, het hart, de slokdarm, de borsten en het ruggenmerg. Bij deze patiënten kan protontherapie het risico op borstkanker, maagkanker en hartklachten door de straling verminderen. 

Vind vlot het dichtstbijzijnde door IBA uitgeruste protontherapiecentrum

Er zijn wereldwijd meer dan 20 IBA-centra operationeel.

Maak gebruik van onderstaande kaart om meer te weten te komen over deze centra en hun kenmerken in verband met de behandelingen.

Klik op de blauwe punten om uw dichtstbijzijnde IBA-centrum te vinden

Klik op de regio die u interesseert om alle protontherapiecentra van IBA te ontdekken.

Uw weg naar remissie is ingezet: welke stappen moet u volgen?

Wil u verder onderzoeken of protontherapie aangewezen is voor uw situatie? Dit zijn de verschillende stappen die u moet zetten om te starten met een protontherapiebehandeling. 
Praat met uw oncoloog
Contacteer een protontherapiecentrum
Voor meer informatie
Praat met uw oncoloog

Het eerste wat u moet doen, is met uw behandelende arts over protontherapie praten. Oncologie dekt een breed spectrum aan specialiteiten en behandelingen, de artsen kunnen niet de volledige kennis van elke subspecialiteit hebben. We hebben enkele wetenschappelijke publicaties gegroepeerd die nuttig kunnen zijn voor uw oncoloog om een betere kijk te hebben op de klinische voordelen van protontherapie. U kunt deze documenten downloaden op onze website. Er zijn verschillende witboeken beschikbaar voor verscheidene indicaties, die ook nuttig kunnen zijn.  

In het algemeen kan gesteld worden dat protontherapie uitermate geschikt is voor volgende indicaties:

U kunt ook behulpzaam vinden om de volgende informatiebronnen te delen met uw arts:

Weet ook dat de gezondheidszorg plaatsgebonden gereglementeeerd is. Deze lokale regelgevingen beïnvloeden de modaliteiten van de voorschriften van de behandelingen evenals de voorwaarden tot terugbetaling door de ziekteverzekeringen. De patiënten van de Europese Unie kunnen gebruik maken van het S2-formulier en van de behandeling binnnen de landen van de Unie. 

Contacteer het dichtsbijzijnde protontherapiecentrum

De volgende stap die wij u aanbevelen, is rechtstreeks contact op te nemen met een protontherapiecentrum. Zij zijn het best geplaatst om u te informeren en om te bepalen of protontherapie aangewezen is voor de behandeling van uw kanker. U zal uw volledig medisch dossier moeten overhandigen, zodat ze dit kunnen analyseren. Idealiter zou u uw laatste medische rapporten in digitaal formaat moeten bezitten wanneer u ze contacteert.

In het bijzonder zal u het volgende nodig hebben:

  • Uw laatste medisch rapport
  • Uw CT- en MRI-scans

Vind alle IBA-centra in werking, naargelang uw aandoening of geografische locatie.

Deze kaart toont alleen de protontherapiecentra die een partnerschap hebben met IBA en die momenteel operationeel zijn. Er bestaan nog andere operationele centra, maar ook centra in aanbouw. Deze laatste zouden in een nabije toekomst operationeel moeten zijn. 

Een volledige lijst van protontherapiecentra is te vinden op de websites Proton Therapy Today

of

The Particle Therapy Co-Operative Group. 

Voor bijkomende informatie over protontherapie

Getuigenissen

Veel patiënten waarderen het om het verhaal te horen van patiënten die dezelfde behandeling kregen als zijzelf en hetzelfde parcours aflegden. De meeste protontherapiecentra plaatsten getuigenissen op hun website. Bijkomend vindt u hieronder een lijst van verenigingen die bijkomende informatie kunnen geven of de toegang tot protontherapie vergemakkelijken.

Verenigingen 

Hieronder vindt u een korte lijst met verenigingen die u meer informatie kunnen geven of uw toegang tot protontherapie vergemakkelijken.